Close Menu

N13.02 Wintergasten Weide

Gebruik van natuurgraslanden door ganzen
Recent zijn de effecten onderzocht van het beheer van natuurgraslanden op het gebruik door ganzen in Noord- en Zuidwest-Nederland en het Rivierengebied.  De gemiddelde beweidingsdichtheid in de graslanden was 1,3 grootvee-eenheid per ha en de gemiddelde bemesting was 62 kg N per ha per jaar.  Op extensief grasland onder natuurbeheer nam de benutting door ganzen na november af, maar in het voorjaar was deze gemiddeld gelijk en zelfs hoger dan op boerengrasland. Over het jaar heen was de begrazingsintensiteit in de natuurgraslanden gemiddeld gelijk aan die op naburig boerenland. De begrazingsdruk was het hoogst vlakbij slaapplaatsen. De begrazing nam met iedere kilometer verder van slaapplaatsen met 20% af. De ganzen prefereren dus percelen zo dicht mogelijk bij de slaapplaatsen. Onbeweide en ongemaaide kwelders zijn alleen aantrekkelijk voor ganzen in de eerste stadia van successie. Bij een grote steekproef van kwelders in de internationale Waddenzee bleek dat gemiddeld genomen de ganzenbenutting op niet meer beweide kwelders meer dan vier keer zo laag was als op intensief beweide kwelders.

Lange termijn data van de zandige kwelder op Schiermonnikoog laten zien dat met het weglaten van bemesting de vegetatie verandert in de richting van de kenmerkende vegetatie op een onbemeste, beweide kwelder en de benutting door Rotganzen afneemt. Op nutriëntenrijkere kleibodems duurt verschraling langer en gaat het niet zo ver als op zand. Een effect van verschraling op ganzen is vooralsnog niet aangetoond op kleibodems, bijvoorbeeld in de Bantpolder in Noordoost-Fryslân. Afhankelijk van de omstandigheden doet bemesting de benutting door ganzen met tien tot enkele tientallen procenten toenemen.

In absolute aantallen, maar ook gerekend per eenheid oppervlakte kan de betekenis van natuurgrasland voor ganzen hoog zijn. Natuurgebieden bieden rust. Mede daardoor liggen er veel slaapplaatsen in of nabij natuurterreinen. Ook kunnen ganzen tot na 1 april hier verblijven, terwijl er in opvanggebied op boerengrasland dan een einde komt aan het ‘gedogen’. De rol van rust kan niet gauw worden overschat.

Lees meer in De Levende natuur 'Betekenis van natuurgraslanden voor overwinterende ganzen.