Close Menu

N04.04 Afgesloten zeearm

De Veermansplaat
De Veermansplaat is een onbewoond eiland in het Grevelingenmeer, circa 4 vierkante kilometer groot. Na afsluiting van het Grevelingenmeer is het getij verdwenen en is de Veermansplaat droog komen te liggen. Er wordt een min of meer vast meerpeil van circa 0,2 meter onder NAP gehandhaafd. Langs de randen van de Veermanplaat zijn zeer goed ontwikkelde vegetaties van zoete duinvalleien ontstaan met duizenden zeldzame orchideeën, zoals de groenknolorchis en de moeraswespenorchis.

In verband met plannen om de dynamiek van het waterpeil in de Grevelingen weer wat te verhogen, werd in 2012 en 2013 een eco-hydrologisch onderzoek uitgevoerd om de gevolgen hiervan voor de duinvalleivegetaties in te schatten.
Zie ook het rapport ‘Herintroductie getij in de Grevelingen en effecten op natuur in intergetijdengebieden’.

Onder de Veermansplaat heeft zich sinds het verdwijnen van het getijde, een zoetwaterlens gevormd met een steeds toenemende dikte. Om de effecten van veranderingen in het meerpeil te kunnen inschatten, werd een hydrologisch model, HYDROLENS, gebruikt. Zie het OBN-rapport ‘Zoet-zout gradiënten op 4 eilanden in hydrologisch en hydrogeochemisch perspectief’.

Het model laat zien dat bij herintroductie van de getijdenwerking het zoetwaterlichaam zal inkrimpen en dat de opbolling van de lens en de toestroming van zuurstofloos grondwater iets zullen afnemen. Dit heeft tot gevolg dat geschikte standplaatsen voor de groenknolorchis en andere orchideeën sterk zullen afnemen.
Door stapeling van organische stof kunnen geschikte standplaatsen ongeschikt worden. Begrazen of maaien kan ze nog langere tijd geschikt houden, maar na verloop van tijd zal het waarschijnlijk toch nodig zijn om de organische toplaag te verwijderen.

Het herstellen van een meer natuurlijke dynamiek in de Grevelingen, zal er waarschijnlijk toe leiden dat de opbouw van organische stof in de laaggelegen (zoute) gebieden sterk wordt geremd. Wanneer op termijn een cyclisch waterbeheer met lange perioden van sterke inundaties gevolgd zou worden door een periode van minder sterke zoutwaterinundaties, dan kan dat tot gevolg hebben dat de ontwikkeling van de zout-zoutgradiënten met groenknolorchis weer opnieuw begint, zonder de noodzaak tot grootschalig plaggen of intensieve begrazing.

Zie ook het OBN-rapport ‘Ontwikkeling van zoet-zoutgradiënten met en zonder dynamisch kustbeheer; een onderzoek naar de mogelijkheden voor meer natuurlijke ontwikkelingen in het kustgebied’.