Pad: Ecohydrologie / Van analyse naar maatregelen / Knelpunten en maatregelen / Knelpunten in Natura-2000 gebieden

Knelpunten in Natura-2000 gebieden

Op de volgende pagina (Mogelijke maatregelen) zijn per landschaptype de belangrijkste bedreigingen aangestipt. De vraag is vervolgens in welke mate deze bedreigingen daadwerkelijk zijn opgetreden. Een paar jaar geleden zijn 141 Natura-2000 gebieden op dat punt onderzocht. In 89 gebieden komen grondwaterafhankelijke habitattypen voor die bepalend zijn geweest voor de aanwijzing van het gebied. Van die 89 gebieden heeft 27% een slechte grondwaterstand, en 61% een suboptimale (zie hieronder, tabel 5-5). Het gaat dan om een te lage grondwaterstand in voorjaar of zomer of een te lage kwelintensiteit. In de resterende 12% van de onderzochte grondwaterafhankelijke natuurgebieden is het grondwaterlichaam kwantitatief gezond.

Tabel 5-5 Beoordeling van de toestand van het grondwaterlichaam in grondwaterafhankelijke Natura-2000 gebieden. Bron: Runhaar et al. 2005

Aggenbach (2005) komt in zijn analyse van knelpunten voor de natuur in grondwaterafhankelijke Natura-2000 gebieden tot vergelijkbare resultaten. Hij constateert dat verdroging verreweg de grootste belemmering vormt voor de instandhouding van de beschermde habitattypen. Hij heeft bovendien onderzocht wat de oorzaak van het geslonken grondwaterlichaam is: ontwatering in de omgeving of grondwaterwinning (voor drinkwatervoorziening, industrie of beregening). In 65% van de onderzochte 113 Natura-2000 gebieden ligt ontwatering van de omgeving ten grondslag aan ‘kleine tot grote knelpunten in de grondwaterhuishouding', 20% van de gebieden heeft mogelijke knelpunten. Grondwaterwinning is in 27% van de gebieden de oorzaak van kleine of grote knelpunten, en geeft in 31% mogelijke knelpunten.
Ten slotte komen ook Van Dam et al. (2005) tot de conclusie dat ontwatering de belangrijkste oorzaak is van verdroging, gevolgd door grondwaterwinning. Zij melden een bijdrage aan de verdroging van respectievelijk 50 en 30%. De overige 20% zou worden veroorzaakt door toegenomen verdamping van naaldhout, de toename het verharde oppervlak, etc.
Verdroging (te lage grondwaterstand, te geringe kwel) is dus de belangrijkste oorzaak van problemen in grondwaterafhankelijke natuurgebieden. Maar er zijn, zoals vermeld in Ecohydrologische systeemanalyse, meer oorzaken, ook kwalitatieve. Tabel 5-6 geeft per landschaptype nog een drietal knelpunten:

Volgens Aggenbach is er in 14% van de onderzochte 113 gebieden sprake van een ‘klein tot groot knelpunt' door vermesting via het grondwater, en in 19% van de gebieden sprake van een ‘mogelijk knelpunt'.

Tabel 5-6 Inschatting van de mate van bedreiging van grondwaterafhankelijke natuurgebieden, gemiddeld per landschaptype, op basis deskundigenoordeel en onderzoek van Aggenbach (2005). Rood = ernstige, oker = matige vorm van bedreiging. Bron: Witte et al. 2007

Literatuur:

 

Groen Kennisnet, een netwerk van kennisportalen in het groene domein Zoeken in de
infobladen

(U gaat naar de
website van
Groen Kennisnet)
Groen Kennisnet, een netwerk van kennisportalen in het groene domein
Homepage
Home | Colofon | Print pagina
Zoek binnen deze website