Pad: Ecohydrologie / Standplaatsfactoren en vegetatie / Indicatie / De indicatorenreeks van Kiwa/SBB

De indicatorenreeks van Kiwa/SBB

Abiotische parameters, zoals grondwaterstand en waterkwaliteit, zijn met peilbuizen te volgen. Die staan echter op een beperkt aantal plaatsen en geven dus informatie over een beperkt deel van het gebied. Vegetatietypen en indicatorsoorten daarentegen, vormen in natuurgebieden in wezen een vlakdekkend en fijnmazig meetnet. Kiwa WR en Staatsbosbeheer hebben daarom sinds 1988 een systeem van indicatorsoorten voor natuurbeheer uitgewerkt.
Het systeem is ontwikkeld voor monitoring van de vegetatie in natuurgebieden, en is gericht op het snel signaleren van veranderingen in:

De indicatorsoorten zijn beschreven per landschapstype en per vegetatietype. Bij een dergelijke inperking kan meer informatie aan het voorkomen van soorten ontleend worden. Zo is het relevante pH-bereik veel smaller, en zijn sturende processen aan te geven die alleen voor het betreffende landschapstype gelden. Denk aan de kalk-afreatofyten uit het systeem van Londo. Landelijk gezien zouden deze van droog tot nat voorkomen, beperken we ons tot beekdalen in de dekzandgebieden, dan zijn ze gebonden aan natte, basenrijke standplaatsen en kunnen ze gelden als kwelindicatoren.
De wetenschappelijke onderbouwing voor de regionale indicatiewaarden is beschreven in basisrapporten. Voor beheerders en boswachters zijn deze basisrapporten bewerkt tot een serie handzame en toegankelijke boekjes: ‘Indicatorsoorten voor verdroging, verzuring en eutrofiëring' . Hierin is een groot deel van de relevante landschapstypen beschreven, vooral die typen die bedreigd worden door verdroging, verzuring of eutrofiëring. De kern van het systeem bestaat uit tabellen met indicatorsoorten en bijbehorende toelichtingen. Per vegetatietype zijn de volgende zaken beschreven:

Ter illustratie is in f3-14 een tabel uit het beekdalenboekje opgenomen, met de indicatiewaarden van ongeveer 45 soorten van Elzenbronbos en Goudveil-Essenbos. Enkele voorbeelden:

Voor het geautomatiseerd bewerken van gegevens is het computerprogramma INDICA ontwikkeld (zie Kennissystemen).


f3-14 Deze tabel over het Elzenbroekbos en Goudveil-Essenbos is afkomstig uit het indicatorenboekje voor de beekdalen. De eerste drie kolommen geven het bereik (binnen deze vegetatietypen!) van 45 kenmerkende plantensoorten voor waterregime, zuurgraad en voedselrijkdom. In een aantal gevallen is het geïndiceerde bereik wat smaller wanneer de soort in een hoge bedekking voorkomt. In de laatste kolommen staat aangegeven of de indicatorsoorten duiden op kwel of overstroming, constante of fluctuerende waterstanden en hoe ze reageren op verzuring, verdroging en vermesting.

Literatuur:

 

Groen Kennisnet, een netwerk van kennisportalen in het groene domein Zoeken in de
infobladen

(U gaat naar de
website van
Groen Kennisnet)
Groen Kennisnet, een netwerk van kennisportalen in het groene domein
Homepage
Home | Colofon | Print pagina
Zoek binnen deze website