Pad: Natuurtypen / Vochtige bossen (N14) / Haagbeuken- en essenbos (N14.03) / Bossen op oude klei en leembodem / Inrichting

Bossen op oude klei en leembodem

Inhoud van deze pagina:

INRICHTING
Bosranden zijn erg belangrijk
Bufferzones op plateauranden
Bermen van bospaden
Aanpassing van de boomsoortsamenstelling

Bosranden zijn erg belangrijk
Het weer in ere herstellen van het oude hakhoutbeheer zal – zeker in hellingbossen – alleen al om financiële redenen vaak slechts over een beperkte oppervlakte mogelijk zijn. Door veel aandacht te besteden aan het randenbeheer kan toch een deel van de oorspronkelijke soortendiversiteit van de leembossen worden behouden. De trefwoorden hierbij zijn variatie in structuur en variatie in lichtklimaat. Als vuistregel geldt dat op basenrijke bodem de potenties voor soortenrijke bosrandgemeenschappen groter zijn dan aan de arme, zure kant. In het geval van de Zuid-Limburgse hellingbossen betekent dit, dat de grootste potenties liggen langs de onderrand. Het is goed hier te streven naar brede, rafelige randen door de bosrand zover terug te zetten dat er ruimte komt voor struweelontwikkeling en er aan de buitenrand ruimte is voor zoomgemeenschappen (periodiek maaien). Door hier en daar enkele inspringende bomen te verwijderen zal bovendien in het aangrenzend deel van het bos variatie in lichtklimaat ontstaan.

Bufferzones op plateauranden
De bovenranden van de hellingbossen zijn bijzonder gevoelig voor inspoeling van meststoffen vanuit de plateauranden. Aanleg van bufferzones op die plateauranden kan gunstig uitwerken. Er zijn in principe twee mogelijkheden. In de eerste plaats kan op de plateaurand een open bosstrook worden aangeplant. Een breedte van circa 10 meter kan al goed werken, meer is uiteraard beter. Men zou er naar moeten streven om deze strook zo compact mogelijk te maken. Dit betekent dat niet dicht, maar juist zeer ruim geplant moet worden. De compacte ondergroei die dan ontstaat voorkomt erosie en inspoeling. Daarbij is het goed om tussen de aanplant en het aangrenzend agrarische gebied enkele meters onbeplant te laten. Dan is er binnen en buiten de bosstrook ruimte voor de ontwikkeling van braamstruwelen.
Een tweede manier om efficiënt bufferzones te creëren is de aanleg op de plateaurand van hoogstamboomgaarden met een ondergroei van onbemest grasland. Op de overgang van bos naar boomgaard kan ruimte worden gelaten voor de ontwikkeling van bosrandgemeenschappen.

Bermen van bospaden
Ook in gesloten bos hebben de randen van bospaden veelal een vegetatie die iets afwijkt van die in het aangrenzend bos. Meestal is de vegetatie langs de paden iets rijker. Zo zullen langs de paden door de Fago-Quercetum-zone van een hellingbos soorten als Grote muur groeien, die men eerder zou verwachten in een arm Stellario-Carpinetum (subassociatie oxalidetosum). En iets afdalend vindt men langs een pad door het oxalidetosum de eerste soorten van de rijkere subassociatie typicum, bijvoorbeeld Gulden boterbloem en Slanke sleutelbloem. Maar door de bermen van bospaden te verbreden (niet overal, maar wel gespreid over de hoofdzones) kunnen ook mogelijkheden ontstaan voor licht- en halfschaduwgebonden bosbewoners: planten- maar zeker ook veel insectensoorten.

Aanpassing van de boomsoortsamenstelling
Binnen alle zones geldt dat de boomsoorten via lichtklimaat en vooral strooiselkwaliteit bepalend zijn voor de soortensamenstelling van de ondergroei. Dit geldt nog het meest in de bossen op de meest arme en zure leemgronden. Door te kiezen voor boomsoorten met goed afbreekbaar ‘rijk’ strooisel (o.a. Linde, Es, Esdoorn) ontstaan meer kansen voor een soortenrijke ondergroei met veel specifieke bosplanten. Vooral aanplant van Beuk is geen goed idee, zowel in het bos zelf (waar hij op de armste leemgronden kan gaan domineren, hetgeen ten koste zal gaan van de soortendiversiteit) als in de bufferzones (waar hij de ondergroei zo zal onderdrukken dat de efficiëntie van de buffer wordt verkleind).

| Bedreigingen | Regulier beheer | Herstelbeheer | Inrichting |

 

Groen Kennisnet, een netwerk van kennisportalen in het groene domein Zoeken in de
infobladen

(U gaat naar de
website van
Groen Kennisnet)
Groen Kennisnet, een netwerk van kennisportalen in het groene domein
Homepage
Home | Colofon | Print pagina
Zoek binnen deze website