Pad: Natuurtypen / Vochtige bossen (N14) / Haagbeuken- en essenbos (N14.03) / Kalkhellingbos / Herstelbeheer

Kalkhellingbos

Inhoud van deze pagina:

HERSTELBEHEER
Terug naar het middenbos?
Op zoek naar alternatieven

Terug naar het middenbos?
De afgelopen decennia is in het Heuvelland op verschillende plekken – vooral in de omgeving van Oud-Valkenburg – kleinschalig geëxperimenteerd met het in ere herstellen van het aloude middenbos. Hierbij worden enkele opgaande bomen als overstaanders gespaard en alle takhout ter plaatse verbrand. De eerste indrukken waren niet erg positief, vooral door de enorme woekering van Bosrank. Vooral op plekken die al een tweede ronde hakhoutbeheer hebben ondergaan zijn de resultaten echter wel degelijk indrukwekkend. Soorten als Purperorchis en Mannetjesorchis zijn in grote aantallen teruggekeerd.
Middenbosbeheer heeft alleen zin als het duurzaam wordt uitgevoerd. Wordt dit beheer slechts incidenteel toegepast, dan kunnen soorten zelfs versneld uit het systeem verdwijnen. Als de tweede kapbeurt al na zeven jaren wordt uitgevoerd kan de frequentie waarschijnlijk iets worden teruggebracht. Middenbosbeheer zal echter altijd zeer arbeidsintensief en duur blijven. De inkomsten uit hout zijn gering of zelfs verwaarloosbaar. Alleen met de blijvende (!) inzet van vrijwilligers zal dit beheer op grotere schaal kunnen worden doorgevoerd. Voor het resterende deel moet of worden gegokt op de natuurlijke bosontwikkeling, of worden gezocht naar alternatieven.

Op zoek naar alternatieven
Met alternatieven voor middenbosbeheer is in Nederland weinig ervaring opgedaan. Men kan bijvoorbeeld denken aan uitkapbeheer of groepenkap, maar ook aan het nabootsen of bevorderen van windworp. Het is de vraag in hoeverre het gericht bestrijden van Bosrank vlak voor of direct na lichtstelling een goede optie is. Bosbegrazing binnen permanente rasters is dat waarschijnlijk niet, gezien de geringe oppervlakte van de hellingbossen en de risico’s van negatieve effecten op de bosflora en -fauna. Incidentele begrazing met schaapskudde en herder gedurende het winterhalfjaar is wel geopperd als middel om de dominantie van (vooral) bramen te doorbreken, maar dit is relevanter voor de hoger gelegen hellingzones met zwak zure bodems. Wat ook de uitkomst mag zijn, duidelijk is dat de specifieke flora (en bijbehorende entomofauna) gebaat is bij periodieke lichtstelling en plaatselijke bodemroering.
Naast kapbeheer in het bos zelf, kan ook gericht randenbeheer worden toegepast (zie ook Inrichting). Hierbij gaat het om het bereiken van heterogeniteit van de vegetatiestructuur, met goed ontwikkelde mantel- en zoomvegetaties. Uitkap van en hakhoutbeheer langs bosranden, periodiek afzetten van struweel en gefaseerd maaien van ruige en grazige zomen zijn daarvoor goede maatregelen. Daarbij kan overigens – anders dan in de bossen zelf – ook begrazing een positief effect hebben.
In OBN-verband worden de komende jaren de verschillende mogelijkheden op een rijtje gezet.

| Bedreigingen | Regulier beheer | Herstelbeheer | Inrichting |

 

Groen Kennisnet, een netwerk van kennisportalen in het groene domein Zoeken in de
infobladen

(U gaat naar de
website van
Groen Kennisnet)
Groen Kennisnet, een netwerk van kennisportalen in het groene domein
Homepage
Home | Colofon | Print pagina
Zoek binnen deze website