Pad: Natuurtypen / Vochtige bossen (N14) / Rivier- en beekbegeleidend bos (N14.01) / Broekbos / Regulier beheer

Broekbos

Inhoud van deze pagina:

REGULIER BEHEER
Actief bosbeheer soms zinvol
Bron- of kwelmilieus niet betreden
Kleinschalig vellen voor meer structuurvariatie
Elzenhakhoutbeheer uit cultuurhistorisch oogpunt
Met bijdragen van
Literatuur

Actief bosbeheer soms zinvol
Broekbos heeft niet per se een regulier ‘actief' beheer nodig. In broekbos van bron- of kwelmilieus verdient niets-doen beheer zelfs meestal de voorkeur vanwege de kwetsbaarheid van de structuur van bronnen en venige delen en de eutrofiëringsgevoeligheid. In broekbossen van andere milieus is het vaak zinvol om via kleine beheeringrepen te sturen in de bosstructuur. Pleksgewijs hakhoutbeheer helpt de botanische diversiteit in stand te houden en is - door de gunstige invloed op de vestiging, groei en bloei van diverse voedselplanten op lichte plekken - ook gunstig voor de insectenwereld. Ook kan op grond van cultuurhistorische overwegingen worden gekozen voor herstel van elzenhakhout. Ongestoorde ontwikkeling naar oude elzenbroekbossen is echter ook belangrijk, omdat de daarmee gepaard gaande ontwikkeling van slenken- en stobbenstructuur kan leiden tot hoge soortenrijkdom door de kleinschalige variatie in vochtigheid.

Bron- of kwelmilieus niet betreden
Broekbossen van bron- of kwelmilieus zijn zeer kwetsbaar voor betreding en vellingen, omdat dit leidt tot verstoring, waardoor sommige kenmerkende plantensoorten kunnen verdwijnen. Daarom is actief beheer in de vorm van vellen of begrazen hier niet wenselijk. Kleinschalige ingrepen kunnen soms wel positief uitpakken: een beetje verstoring kan nieuwe kansen bieden, bijvoorbeeld voor kieming van plantensoorten. Regulier beheer is hier vooral een extern beheer dat is gericht op behoud van kwaliteit en kwantiteit van het kwel- en oppervlaktewater.

Kleinschalig vellen voor meer structuurvariatie
De meeste beekbegeleidende broekbossen hebben een hakhoutverleden en kennen daardoor een eenvormige, gelijkjarige opbouw. Veel plant- en diersoorten hebben er baat bij wanneer deze eenvormigheid wordt onderbroken. Dit kan door bosrandbeheer en door groepenkap in het bosgebied. Op deze wijze ontstaan leeftijd- en structuurverschillen en gevarieerde bosranden. Deze ingrepen kunnen éénmalig worden uitgevoerd maar kunnen desgewenst ook na circa 10 - 15 jaar worden herhaald, bijvoorbeeld in de vorm van een kleinschalig hakhoutbeheer. Voorzichtigheid is vereist, aangezien de bodem kwetsbaar is. Traditioneel wordt - alleen al om praktische redenen - het hakhout vaak gekapt in perioden met strenge vorst (zie hieronder). Vanwege de geringe draagkracht van de bodem en de kwetsbaarheid van de ondergroei voor betreding is broekbos meestal ongeschikt voor begrazing.

Elzenhakhoutbeheer uit cultuurhistorisch oogpunt
Via hakhoutbeheer kan ook het vroegere karakter van het broekbos worden hersteld en daarmee een bijdrage worden geleverd aan landschappelijke en cultuurhistorische waarden. Zie ook natuurtype Essenhakhout. In het verleden werd het hakhout in strenge winters, over het ijs, afgezet. Het bos was dan goed toegankelijk en er trad bovendien geen schade aan de bodem op.

Met bijdragen van:
Robbert Wolf, augustus.2006; Patrick Hommel & Rein de Waal, april.2007; Han Runhaar en Renée Bekker namens DT beekdallandschap, oktober 2007.

Literatuur:
Stortelder, A.H.F., P.W.F.M. Hommel, R.W. de Waal, K.W. van Dort, J.G. Vrielink & R.J.A.M. Wolf 1998. Broekbossen, Bosecosystemen van Nederland deel 1. KNNV, Utrecht.

Stortelder, A.H.F., J.H.J. Schaminée & P.W.F.M. Hommel 1999. De Vegetatie van Nederland 5, ruigten, struwelen, bossen. Opulus, Uppsala.

| Bedreigingen | Regulier beheer | Herstelbeheer | Inrichting |

 

Groen Kennisnet, een netwerk van kennisportalen in het groene domein Zoeken in de
infobladen

(U gaat naar de
website van
Groen Kennisnet)
Groen Kennisnet, een netwerk van kennisportalen in het groene domein
Homepage
Home | Colofon | Print pagina
Zoek binnen deze website