Pad: Natuurtypen / Droge heiden (N07) / Droge heide (N07.01) / Droge heide / Regulier beheer

Droge heide

Inhoud van deze pagina

REGULIER BEHEER
Begrazing het meest geschikt voor instandhouding
Evenwichtige structuurvariatie als streefdoel
Met bijdragen van
Literatuur

Begrazing het meest geschikt voor instandhouding
Zonder beheer gaat droge heide over in bos als gevolg van vegetatiesuccessie. Het reguliere beheer of instandhoudingsbeheer wordt in droge heiden toegepast om de successie naar bos of naar grasvlakten tegen te houden of van tijd tot tijd terug te zetten. Om te voorkomen dat heide overgaat in bos zullen steeds delen van de heide in successie teruggezet moeten worden. Het reguliere beheer van droge heiden komt vooral neer op een voortzetting van het traditionele heidegebruik: extensieve begrazing, kleinschalig plaggen, maaien en eventueel branden. Deze maatregelen worden in alle heidelandschappen toegepast en worden uitgebreid in algemenere zin beschreven onder heide & stuifzand.

De meest geschikte vorm van beheer is begrazing met schaapskudden in combinatie met kleinschalig plagbeheer. De kudde kan onder controle worden gehouden door een scheper of herder of door een afrastering. Een kudde onder de hoede van een scheper heeft de voorkeur omdat de begrazing dan meer gericht kan worden op plaatsen waar dit het hardst nodig is. Bovendien levert het een bijdrage aan de verspreiding van plantenzaden over een groter gebied. Begrazing met runderen of paarden is een alternatief bij verruiging van heide met grovere grassen zoals Pijpenstrootje (Molinia caerulea). In heiden op stuifzand komt dit minder voor.

Voor goede begroeiingen van Struikhei is een goede luchtkwaliteit nodig met een stikstofneerslag van maximaal 1100 mol N/ha/jaar. Begroeiingen van Kraaihei zijn minder gevoelig voor vermesting dan de struikheibegroeiingen. Kraaihei handhaaft zich bij een lichte verhoging van het gehalte aan voedingsstoffen in de bodem. De heiden van Kraaihei lijden dan ook niet onder vergrassing. Kraaihei wordt overigens niet gegeten door schapen, koeien of paarden.

Evenwichtige structuurvariatie als streefdoel
Voor behoud op de lange termijn en variatie in de vegetatiestructuur is het nodig dat in het droge heide reservaat zowel de pioniersfase van de ontwikkelingsreeks als de oudere stadia in voldoende mate aanwezig zijn. Een groot deel van de variatie in de structuur van de droge heide heeft te maken met verschillen in leeftijd van de overheersende Struikheide. Deze structuurvariatie in het vegetatiedek is belangrijk voor fauna van heideterreinen, maar ook voor korstmossen.

Elk successiestadium van de heide herbergt een andere groep van ongewervelde dieren. Vrijwel alle reptielensoorten in Nederland, met name de Zandhagedis (Lacerta agilis), leven bij voorkeur in droge heiden waar oudere heide van de volwassen fase en verval fase in ruime mate aanwezig is. In zulke droge heiden is de vegetatiestructuur het meest gevarieerd. De Zandhagedissen en andere reptielen vinden er alles wat ze verlangen in de loop van hun levenscyclus: eileglocaties, opwarmingsplaatsen, voedsel etc.. Voor veel vlindersoorten die als karakteristiek voor droge heide worden beschouwd is een hoge productiviteit van de heidevegetatie gunstig. De productiviteit en de hoogte van de vegetatie is het hoogst in de opbouw- en volwassen fase van de heidebegroeiing. De Struikheide biedt dan naar verhouding veel ruimte en voedsel. Ook is in deze fasen de strooisellaag onder de heideplanten relatief dik. Die laag is een goede overwinteringsplaats voor poppen van vlindersoorten.

Twee goede stelregels voor een evenwichtige structuurvariatie in droge heiden zijn te geven.


Met bijdragen van:
Joost Vogels & Emiel Brouwer, juli 2007 .

Literatuur:
Hoogerwerf, G., Ovaa, A. & Gerats, R. (1998). Heidebeheer op de Hamert: de rol van fauna in het verleden en in de toekomst. Natuurhistorisch Maandblad 87 (9): 194-200.

Lenders, A.J.W. (2002). Habitatbeheer van de Zandhagedis in en rond de slenk (Meinweggebied). Natuurhistorisch Maandblad 91 (5): 96-102.

| Bedreigingen | Regulier beheer | Herstelbeheer | Inrichting |

 

Groen Kennisnet, een netwerk van kennisportalen in het groene domein Zoeken in de
infobladen

(U gaat naar de
website van
Groen Kennisnet)
Groen Kennisnet, een netwerk van kennisportalen in het groene domein
Homepage
Home | Colofon | Print pagina
Zoek binnen deze website