Pad: Natuurtypen / Voedselarme venen en vochtige heiden (N06) / Hoogveen (N06.03) / Herstellend hoogveen / Regulier beheer

Herstellend hoogveen

Inhoud van deze pagina

REGULIER BEHEER
Afwatering vertragen
Bestrijden van effecten van vermesting in hoogveen

Afwatering vertragen
In een zeer groot deel van het areaal aan herstellend hoogveen is het reactiveren van levend hoogveen erg lastig gebleken. Daarvoor bestaan diverse oorzaken. Het veenoppervlak kan door de wijze van vergraving zulke sterke niveauverschillen vertonen dat reactivering op grote schaal niet kansrijk is. Het is dan zoeken naar een optimale inrichting, waarbij over zo groot mogelijke oppervlakte gunstige condities voor hoogveenvorming worden gecreëerd én de huidige waarden - bijv. aanwezig in de vorm van relictpopulaties - zo goed mogelijk worden beschermd. Welke condities gunstig zijn voor veenmosgroei en bij welke uitgangssituatie welke maatregelen het beste perspectief bieden, komt onder herstelbeheer aan bod. In bijna alle gevallen is het zinvol om de afwatering in het herstellend hoogveen te vertragen, bijvoorbeeld door sloten die in het veen liggen te dempen of af te sluiten.
Zo mogelijk is 'zo'n maatregel te versterken door het nemen van herstelmaatregelen op regionaal niveau. Een stijging van het regionale grondwaterpeil kan alleen bereikt worden door ingrijpen in de waterhuishouding in de omgeving van het actieve hoogveen. Gedacht moet worden aan het stopzetten of sterk verminderen van drinkwaterwinning, veranderen of stoppen van landbouwkundig gebruik en het daarbij behorende peilbeheer in de omgeving, het inrichten van bufferzones, etc.. Zonodig worden ook in de gedegradeerde delen van het hoogveenrestant maatregelen genomen, meestal gericht op het langer en op een hoger peil vasthouden van neerslagwater.
Voor het behoud van een kwijnende populatie van een karakteristieke soort kan het van belang zijn het areaal actief hoogveen uit te breiden of de invloed van grondwater of enigszins minerotroof oppervlakkig afstromend water weer te laten toenemen. Een goede analyse van de oorzaak van de achteruitgang van de betreffende soort is nodig om tot doeltreffende maatregelen te komen. Uitsluitend het beter vasthouden van regenwater is niet voldoende voor het behoud en herstel van het karakteristieke soortenspectrum van hoogvenen.


Bestrijden van effecten van vermesting in hoogveen
De stikstofdepositieniveaus in Nederland zijn de laatste jaren aanzienlijk gedaald en zullen naar verwachting in de toekomst verder blijven afnemen. Daling van het depositieniveau heeft reeds vrij snel, binnen 1 à 2 jaar, invloed op de stikstofconcentratie van veenmossen, hoewel effecten als gevolg van versnelde afbraak van met stikstof verrijkt plantenmateriaal langer kunnen na-ijlen. Dit betekent dat de kansen voor een succesvol herstel van hoogveenvegetaties in Nederland in de toekomst verder zullen verbeteren. Het kritische stikstofdepositieniveau ligt voor hoogveenvegetaties tussen de 5 en 10 kg/ha/jaar. Voorlopig zitten we hier nog ver boven en hebben we bovendien te maken met de erfenis uit het verleden. Daarom zal, zeker in de nabije toekomst, een compenserend beheer nodig blijven of op zijn minst wenselijk zijn, om de overmatige groei van vaatplanten te beperken. Dit zal zeker gelden voor de wat drogere terreinen. Dit beheer zou erop gericht moeten zijn om de bedekking van de kruidlaag niet hoger te laten worden dan 70 %. Beheersexperimenten bij het Pikmeeuwenwater in Nationaal Park de Maasduinen, Limburg, laten zien dat éénmalig maaien of plaggen van een vegetatie met een hoge kruidlaagbedekking al tot een sterke verbetering van de veenmosgroei kan leiden.
In natte veenheiden en rustende hoogvenen zijn met begrazing in combinatie met vernatting positieve resultaten bereikt voor de veenmosontwikkeling: bijvoorbeeld in ‘de Witten' en het Meerstalblok. Het verdient wel aanbeveling deze werkzaamheden, in het bijzonder plaggen en tijdelijke intensieve begrazing, gefaseerd in tijd en ruimte uit te voeren. Daarmee worden de negatieve effecten op de fauna zoveel mogelijk beperkt en kan kleinschalige variatie in de vegetatiestructuur in stand gehouden worden.

| Bedreigingen | Regulier beheer | Herstelbeheer | Inrichting |

 

Groen Kennisnet, een netwerk van kennisportalen in het groene domein Zoeken in de
infobladen

(U gaat naar de
website van
Groen Kennisnet)
Groen Kennisnet, een netwerk van kennisportalen in het groene domein
Homepage
Home | Colofon | Print pagina
Zoek binnen deze website