Pad: Natuurtypen / Beken en bronnen (N03) / Beek en bron (N03.01) / Beek / Herstelbeheer en inrichting

Beek

Inhoud van deze pagina:

HERSTELBEHEER EN INRICHTING

Herstel: veel maatregelen nodig
Bestuurlijke en juridische problemen bij beekherstel
Maatregelen

Herstel: veel maatregelen nodig
De aantasting van beken en beekdalen is een gevolg van ingrepen ten behoeve van de gebruiksfunctie van het stroomgebied. Natuurbeheer en -ontwikkeling in beken vereist een aanpak gericht op het gehele stroomgebied. Bescherming en herstel van beken is ook van belang voor de terrestrische natuur omdat beek en beekdal één samenhangend systeem zijn. Inrichting- en beheermaatregelen die de oorzaak van de problematiek aanpakken hebben vanuit ecologisch oogpunt altijd de voorkeur. In het dichtbevolkte Nederland is dit echter niet altijd mogelijk. In dat geval kan worden gezocht naar maatregelen die de negatieve effecten voor de natuur zo veel mogelijk opheffen. Maatregelen gericht op het langer vasthouden van water in het stroomge¬bied sorteren het grootste effect bij beekherstel. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan het opheffen van drainage, het verhogen van het drainageniveau of het aanleggen van retentiebekkens. Daarnaast is terugdringing van de toevoer van voedingstoffen noodzakelijk. Vooral het terugdringen van de diffuse toevoer is van belang. Naast vermindering van bemesting kan de aanleg van bufferzones langs de beek positieve gevolgen voor de waterkwaliteit hebben. Herstelmaatregelen als hermeandering, verhoging van de beekbodem en aanplant van bomen versnellen het herstelproces.

Bestuurlijke en juridische problemen bij beekherstel
Bij de uitvoer van beekherstelprojecten spelen naast praktische ook bestuurlijke en juridische problemen een grote rol. De belangrijkste hierbij zijn:

Beekherstel wordt uitgevoerd met als doel het verbeteren van het ecologisch functioneren van het beeksysteem. De ene maatregel heeft echter een veel grotere invloed op het ecologisch functioneren van het systeem dan de andere. Maatregelen hebben vaak effect op meerdere onderdelen van het systeem.

Maatregelen
Verschillende soorten maatregelen betreffen (in volgorde van afnemend belang):

1. Systeemvoorwaarden, zoals klimaatsverandering en zure depositie
Dergelijke maatregelen liggen merendeels buiten de competentie van water- en terreinbeherende instanties. Toch is het wenselijk dat beheerders het belang van beďnvloeding van deze factoren voor de ontwikkeling van beek- en beekdalsystemen (en andere natuurwaarden) naar andere beleidsinstanties onderstrepen.

2. Stroming
Bij herstel van de natuurlijke hydrologie van het stroomgebied wordt het afvoerpatroon van de beek regelmatiger en stijgt het grondwater (periodiek) in de beekbegeleidende gronden hetgeen gepaard gaat met inundaties van de beekbegeleidende gronden. Verschillende maatregelen voor stroming zijn zinvol:

3. Structuren
Verbetering van structuren in beken vergroot de habitatvariatie en verhoogt de biodiversiteit. Dit heeft betrekking zowel op structuren in als buiten de beek:

4. Stoffen
Maatregelen voor stoffen richten zich op enerzijds het versterken van de beekeigen stofstromen en -spiralen en anderzijds het minimaliseren van de toevoer van stoffen als gevolg van menselijke activiteiten (en daarmee vermindering van de organische belasting en verbetering van de zuurstofhuishouding). Dit kan worden bereikt door

| Bedreigingen | Regulier beheer | Herstelbeheer en inrichting |

 

Groen Kennisnet, een netwerk van kennisportalen in het groene domein Zoeken in de
infobladen

(U gaat naar de
website van
Groen Kennisnet)
Groen Kennisnet, een netwerk van kennisportalen in het groene domein
Homepage
Home | Colofon | Print pagina
Zoek binnen deze website