Pad: Natuurtypen / Beken en bronnen (N03) / Beek en bron (N03.01) / Bron / Regulier beheer

REGULIER BEHEER

Niet beschaduwde bron
Beschaduwde bron
Bescherming

Niet beschaduwde bron
Het beheer in een niet-beschaduwde bron bestaat in grote lijnen uit twee mogelijkheden: hooilandbeheer en begrazingsbeheer. In beide gevallen is het voor de fauna belangrijk om tijdens de werkzaamheden delen van de vegetatie in stand te houden. Met hooilandbeheer wordt de vegetatie gemaaid in de periode juli - augustus, waarna het maaisel wordt afgevoerd. Omdat brongebieden kwetsbaar zijn en slechts een geringe draagkracht hebben, kan niet met zwaar materieel worden gewerkt. Het ‘vliegend tapijt' biedt dan uitkomst. In dat geval wordt de grazige vegetatie eerst gemaaid met licht materieel. Om de insporing te voorkomen wordt het maaisel niet met een tractor en wagen uit het bron- en beekdalgebied getransporteerd, maar op een groot zeil gelegd. Dit wordt met een lier naar een droger (hoger) punt getrokken waar de bodem grotere draagkracht heeft. Van daaruit wordt het maaisel alsnog met zwaarder materieel afgevoerd. Met het hooilandbeheer is al veel ervaring opgedaan. De maatregel is succesvol, maar duur.

Daarnaast kunnen deze bronsystemen begraasd worden. Hoewel met deze beheermethode nog weinig ervaring is opgedaan, blijkt het voor de pionierbegroeiingen van de Bronkruid-associatie en de Associatie van Klimopwaterranonkel, maar ook voor de Veldrus-associatie (Crepido-Juncetum acutiflori) van belang dat de bron haar open karakter behoudt. Een periodieke begrazing van de bron kan positief werken op de ontwikkeling van één van deze vegetaties. Van groot belang is daarbij de begrazingsdruk. Wordt teveel vee ingeschaard (voor een te lange tijd) dan kan de bron vertrapt worden. Wordt echter te weinig vee ingezet, dan ontstaan geen pioniersituaties. Begrazingsbeheer kan dan ook een essentiële factor spelen in het behoud van weidebronnen. Met name de nabeweiding door rundvee in de periode augustus - oktober/november zorgt voor betreding en open trappen, waar vervolgens door het achterwege blijven van hergroei de pioniersituatie tot in het voorjaar in stand blijft. In de ontstane open plekken komen in het vroege voorjaar de kenmerkende soorten van weidebronnen tot ontwikkeling. Bovendien worden bij beweiding, maar vooral in de voorzomer, de opslag van bomen en struiken weggevreten.

Beschaduwde bron
In principe hoeft bij een beschaduwde bron geen intern beheer plaats te vinden; het beheer van de Associatie van Paarbladig goudveil, Kegelmos-associatie en Goudveil-Essenbos is gericht op een duurzame handhaving van de waterkwaliteit en -kwantiteit van het bronwater. Voor de aanwezige kenmerkende macrofauna is beheer evenmin noodzakelijk.

Wél moeten boomsoorten met slecht verterende bladeren worden verwijderd en zeker niet worden aangeplant. Het gaat hier om populier- en verschillende naaldhoutsoorten. Hoewel de voorkeur gaat naar niets doen kan waar nodig kleinschalig hakhoutbeheer plaatsvinden zonder de bodem te verwonden of de beschaduwing op te heffen. Daarnaast kan waar nodig de ontwikkeling van bosopslag bevorderd worden.

Bescherming
Omdat de hydrologie van brongebieden de meest bepalende factor is, moet het beheer van bronnen steeds gericht zijn op het in stand houden en verbeteren van het hydrologisch systeem. Regulier beheer vormt een sturende factor voor handhaving dan wel ontwikkeling van de kwaliteiten. Vaak ontbreekt het echter aan kennis over de aanwezige kwaliteiten en het nemen van de juiste beheermaatregelen. Bij het beheer is het vastgelegde doel bepalend voor de te nemen beheermaatregelen. Deze hangen af van het brontype. Hieronder volgt een overzicht van de beschermingsmaatregelen voor de brongebieden zelf en de invloedsfeer van de bronnen. Er wordt daarbij een onderverdeling gemaakt tussen maatregelen ten behoeve van de waterkwaliteit en -kwantiteit. Ook komen beheermaatregelen in het brongebied aan de orde. Deze hebben een duidelijke relatie met de bedreigingen die hierboven zijn besproken.


Met betrekking tot de waterkwaliteit:

 

Met betrekking tot waterkwantiteit:

Met bijdragen van: Marcel Horsthuis, Jaap Bouwman, Fons Eysink & Bert Knol (oktober 2010).

| Bedreigingen | Regulier beheer | Herstelbeheer en inrichting |

 

Groen Kennisnet, een netwerk van kennisportalen in het groene domein Zoeken in de
infobladen

(U gaat naar de
website van
Groen Kennisnet)
Groen Kennisnet, een netwerk van kennisportalen in het groene domein
Homepage
Home | Colofon | Print pagina
Zoek binnen deze website