Pad: Natuurtypen / Voedselarme venen en vochtige heiden (N06) / Hoogveen (N06.03) / Actief hoogveen

Actief hoogveen

Inhoud van deze pagina:

BETEKENIS
Echt natuurlijk, maar bijna verdwenen

KENSCHETS
Waterhuishouding essentieel
Plantengemeenschappen, doeltypen en habitattypen
Met bijdragen van
Literatuur

BETEKENIS

Echt natuurlijk, maar bijna verdwenen
Actief hoogveen is in oorspronkelijke vorm een omvangrijk natuurlijk ecosysteem, dat vrijwel geen menselijke invloeden kent. Als omvangrijk natuurlijk ecosysteem is dit natuurtype in Nederland niet meer aanwezig. Wel kunnen enkele snippers in hoogveenrestanten en vennen als actief hoogveen - dat wil zeggen: als hoogveenvormend - worden beschouwd. De totale oppervlakte van dit actief hoogveen in Nederland bedraagt nog slechts enkele tientallen hectaren. De rest van de Nederlandse hoogveenrestanten is gedegradeerd door vooral ontwatering en turfwinning en kan als afgetakeld, rustend of herstellend hoogveen worden aangemerkt. De huidige snippers actief hoogveen zijn gelegen in de restanten van de oorspronkelijke grote hoogveengebieden en in of langs vennen in heidecomplexen en bossen, met name in Drenthe. Voor een groot deel gaat het hierbij om hoogveenverlanding van voorheen open water in hoogveenrestanten: natuurlijke veenpoelen die meerstallen heten, of veenputten die ten behoeve van turfwinning zijn gegraven. Van de natuurlijke variatie van een hoogveenlandschap (zie betekenis en kenschets hoogveen) is in de resterende snippers actief hoogveen weinig terug te vinden. Wel komen er op kleine schaal condities voor die karakteristiek zijn voor natuurlijke hoogveenkernen, zoals door veenmossen gedomineerde bulten en slenken. Welke karakteristieke planten- en diersoorten voorkomen in de snippers actief hoogveen is mede afhankelijk van de omvang, de voorgeschiedenis en de condities rondom de snippers.

KENSCHETS

Waterhuishouding essentieel
Essentieel voor het in stand blijven van actief hoogveen - of het weer tot leven brengen of ‘reanimeren' van rustend en afgetakeld hoogveen - is een goede waterhuishouding. Nodig is dat de waterstand niet te sterk fluctueert en geen voedselrijk of gebufferd water de levende hoogveenvegetatie of het er direct onder liggende veen bereikt. Actief hoogveen is wat zijn voedingsstoffen aangaat geheel afhankelijk van de lucht (droge en natte depositie) en de recycling binnen het systeem. Aan deze voorwaarden werd van nature voldaan in grotere systemen en ze kunnen meestal het beste vervuld worden binnen grotere reservaten. Voor het verkrijgen van de voor het actief hoogveen meest gunstige ‘optimale' waterhuishouding kunnen overigens wel maatregelen buiten de reservaten nodig zijn.

Plantengemeenschappen, doeltypen en habitattypen
Op de hogere bulten groeit de Associatie van Gewone dophei en Veenmos (11Ba1); in de slenken de Waterveenmos-associatie (10Aa1), de Associatie van Snavelbies en Veenmos (10Aa2), de Veenbloembies-associatie (10Aa3) en de Associatie van Draadzegge (Carex lasiocarpa) en Veenpluis (10Ab1). Aan de randen van hoogveengebieden en in de vennen en poelen komen andere, meer minerotrafente vegetaties voor, die behandeld worden bij de vennen, natuurbossen en moerassen. Het Actief hoogveen komt overeen met het natuurdoeltype Levend hoogveen en omvat de habitattypes Actieve hoogvenen (H7110) en delen van Pioniervegetaties met Snavelbiezen (H7150).
Meer informatie wordt gegeven onder de kenschets van het natuurtype Hoogveen.

Met bijdragen van:
André Aptroot, september 2006; Juul Limpens, Hilde Tomassen en Gert-Jan van Duinen (met gebruikmaking van teksten van Fons Smolders en Sake van der  Schaaf), juni 2007

Literatuur:

| Bedreigingen | Regulier beheer | Herstelbeheer | Inrichting |

 

Groen Kennisnet, een netwerk van kennisportalen in het groene domein Zoeken in de
infobladen

(U gaat naar de
website van
Groen Kennisnet)
Groen Kennisnet, een netwerk van kennisportalen in het groene domein
Homepage
Home | Colofon | Print pagina
Zoek binnen deze website