Pad: Natuurtypen / Vochtige schraalgraslanden (N10)

Vochtige schraalgraslanden N10                   

Inhoud van deze pagina:

Karakteristiek
Ontstaan
Beheertypen
Verwante natuurtypen
Voorkomen en areaal
Belang
Beleids- en/of beheeropgaven

N10 vochtige schraalgraslanden

Karakteristieken

Vochtige schraalgraslanden zijn grazige, laagproductieve begroeiingen op vochtige en natte bodems. In goede vorm zijn ze opmerkelijk soortenrijk, vooral wat de flora betreft. Hun voortbestaan is afhankelijk van jaarlijks maaien en afvoeren van het maaisel. Geringe verschillen in de bodem en het grondwaterregime geven aanleiding voor vele verschillende soortencombinaties.

Ontstaan

Vochtige schraalgraslanden hebben bijna altijd een verleden als boerengrasland dat voorzag in de behoefte aan hooi als wintervoer voor het vee. Zo mogelijk vond na de oogst ook enige beweiding plaats. De graslanden waren een essentieel onderdeel van het landbouwkundig systeem dat eeuwen heeft voortgeduurd. De lage ligging in het landschap bracht met zich mee dat de meeste gebieden regelmatig overstroomden met water vanuit beek, rivier of boezem. Daarmee werden bufferstoffen en vaak ook enige voedingsstoffen aangevoerd die de vegetatie en de productie in stand hielden. Voor het laatste werden veel graslanden in de beekdalen en natte heidegebieden zelfs opzettelijk bevloeid. In de hogere delen van Nederland staan vochtige schraalgraslanden bovendien van nature onder invloed van kwel, die ook zorgt voor aanvoer van bufferstoffen.

Het overgrote deel van de vroegere vochtige schraalgraslanden heeft de intensivering van de landbouw niet overleefd. Zelfs de restanten die zijn aangekocht als reservaat zijn daarna veelal nog aangetast of verdwenen door een scala van oorzaken, zoals waterwinning, ontwatering, verontreiniging van het grond- en oppervlaktewater en onvoldoende beheer.

Beheertypen

Het natuurtype omvat twee beheertypen, die voornamelijk worden onderscheiden op grond van hun toegankelijkheid voor maaiapparatuur:

Verwante natuurtypen

Overeenkomstige habitattypen

De volgende habitattypen van Natura2000 kunnen voorkomen in dit natuurtype:

Voorkomen en areaal

Het natuurtype komt verspreid voor in alle provincies. Het gaat daarbij vooral om delen van het laagveengebied en om gebieden in beekdalen en slenken op de zandgronden en in het Heuvelland. Ook in de uiterwaarden van de grote rivieren, in de binnenduinrand en in hoogveengebieden komen op sommige plekken nog vochtige schraalgraslanden voor. Het gaat bijna altijd om kleine oppervlakten en locaties met een geïsoleerde ligging ten opzichte van elkaar. Het zijn restanten van een natuurtype dat vroeger op grote schaal voorkwam, maar dat door intensivering van het agrarisch bedrijf zeer sterk is ingekrompen en nu beperkt is tot natuurgebieden.

Belang

Ecologisch

Vochtige schraalgraslanden hebben een hoge ecologische betekenis vanwege hun grote soortenrijkdom van met name planten. Vele ervan komen niet of nauwelijks voor in andere natuurtypen. Ook van de karakteristieke diersoorten zijn sommige vrijwel beperkt tot vochtige schraalgraslanden. Enkele karakteristieke plantensoorten en vegetatietypen hebben hun kerngebied in Nederland.

Europees verband

Dit natuurtype komt overeen met 5 habitattypen van de Habitatrichtlijn (vertaald in Natura 2000).

Overig belang

Het natuurtype is ontstaan door eeuwenlang landbouwkundig gebruik en komt daarom veelal voor in oude cultuurlandschappen met cultuurhistorische waarde. Ook is dit type van belang voor recreatie en wonen.

Beleids- en/of beheersopgaven

Randvoorwaarden voor een goede ontwikkeling

Knelpunten en opgaven

De grote betekenis van vochtige schraalgraslanden, en hun gevoeligheid voor uitwendige beïnvloeding, maken dat overheden en beheerders voor een grote opgave staan. Vooral de volgende punten zijn daarbij aan de orde:

Redactie

Ommering, G, 'Index Natuur en Landschap, Beschrijving Natuurtypen', Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, Den Haag 2010.

| Nat schraalland (N10.01) | Vochtig hooiland (N10.02) |

 

Groen Kennisnet, een netwerk van kennisportalen in het groene domein Zoeken in de
infobladen

(U gaat naar de
website van
Groen Kennisnet)
Groen Kennisnet, een netwerk van kennisportalen in het groene domein
Homepage
Home | Colofon | Print pagina
Zoek binnen deze website