Pad: Natuurtypen / Voedselarme venen en vochtige heiden (N06)

Voedselarme venen en vochtige heide                         

Inhoud van deze pagina:

Karakteristiek
Ontstaan
Beheertypen
Verwante natuurtypen
Voorkomen en areaal
Belang
Beleids- en/of beheeropgaven

N06 voedselarme venen en vochtige heiden

Karakteristieken

Voedselarme venen en vochtige heiden zijn natte, voedselarme, open gebieden met lage begroeiingen die voor een groot deel de neiging hebben tot veenvorming. In de lage begroeiing komen onder andere heidesoorten, kruiden en/of veenmossen voor die zijn aangepast aan voedselarme omstandigheden. De combinatie van hoge waterstanden en geringe voedselrijkdom zorgt ervoor dat de plantenresten niet volledig vergaan, maar zich na verloop van tijd ophopen, waardoor een veenpakket kan ontstaan.

Ontstaan

Grote delen van ons land waren eertijds bedekt met hoogveen en voedselarme laagvenen, zowel in oost-Nederland als in het lage westen. De huidige voedselarme venen en vochtige heiden zijn daarvan meestal restanten die slechts gedeeltelijk zijn ontsnapt aan afgraving, drooglegging en ontginning. Alleen daar waar de omstandigheden gunstig zijn, komt de successie naar voedselarme venen weer op gang. In west-Nederland gaat het dan om Veenmosrietland en moerasheide en om Trilvenen, in oost-Nederland om de beide ventypen. In het laatste geval gaat de successie slechts zeer langzaam (honderden jaren). Daarnaast zijn er enkele gebieden waar het hoogveen als eindstadium van de successie in stand is gebleven.

Beheertypen

Het natuurtype omvat de volgende zes beheertypen:

De verschillen tussen deze beheertypen hebben deels te maken met verschillen in beheer. Daarnaast zijn natuurlijk ook de lokale omstandigheden bepalend voor het beheertype. Ook binnen een beheertype kunnen de abiotische omstandigheden variëren, waardoor bijvoorbeeld de successie in het ene geval kan verschillen van het andere. Zo zijn sommige Vochtige heiden nat genoeg om zich geleidelijk te kunnen ontwikkelen tot Hoogveen.

Verwante natuurtypen

Overeenkomstige habtitattypen

De volgende habitattypen van Natura2000 kunnen voorkomen in dit natuurtype:

Voorkomen en areaal

Het natuurtype komt vooral verspreid voor op de nattere delen van de zandgronden in oost-Nederland en in sommige delen van het laagveengebied in west- Nederland, waar het ooit heel algemeen was.

De gebieden waarin voedselarme venen en vochtige heiden voorkomen, worden overwegend gevoed door regenwater. Het natuurtype komt ook elders in Nederland lokaal op kleine schaal voor.

Belang

Ecologisch

Het natuurtype wordt gekenmerkt door een groot aantal karakteristieke en zeldzame soorten.

Europees verband

Dit natuurtype komt overeen met 12 habitattypen van de Habitatrichtlijn (vertaald in Natura 2000), en met 7 watertypen van de Kaderrichtlijn Water. Hieruit blijkt de grote ecologische betekenis.

Overig belang

Voedselarme venen en vochtige heiden hebben daarnaast een grote landschappelijke waarde. Vennen bijvoorbeeld worden vaak genoemd als de ‘parels' in het zandlandschap. Vanaf de middeleeuwen zijn grote oppervlakten met hoogveen geheel of gedeeltelijk afgegraven. De sporen hiervan zijn dikwijls nog herkenbaar in het landschap, hetgeen vaak een cultuurhistorische waarde heeft.

Beleids- en/of beheersopgaven

Randvoorwaarden voor een goede ontwikkeling

De belangrijkste randvoorwaarden voor het natuurtype zijn een goede waterhuishouding en een goede luchtkwaliteit. Sleutelfactoren daarbij zijn:

Voor een optimale ontwikkeling is het daarom nodig dat het hydrologisch systeem op gebiedsschaal in orde is en dat nutriënten afgevoerd kunnen worden.

Knelpunten en opgaven

Gezien het grote Europese belang en de ongunstige staat waarin dit type vaak verkeert, heeft Nederland een grote verantwoordelijkheid om voedselarme venen en vochtige heiden te beschermen en te herstellen. 

Hiervoor zijn de belangrijkste opgaven:

Redactie

Ommering, G, 'Index Natuur en Landschap, Beschrijving Natuurtypen', Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, Den Haag 2010.

| Veenmosrietland en moerasheide (N06.01) | Trilveen (N06.02) | Hoogveen (N06.03) | Vochtige heide (N06.04) | Zwakgebufferd ven (N06.05) | Zuur ven of hoogveenven (N06.06) |

 

Groen Kennisnet, een netwerk van kennisportalen in het groene domein Zoeken in de
infobladen

(U gaat naar de
website van
Groen Kennisnet)
Groen Kennisnet, een netwerk van kennisportalen in het groene domein
Homepage
Home | Colofon | Print pagina
Zoek binnen deze website