Pad: Natuurtypen / Moerassen (N05)

Moerassen N05                         

Inhoud van deze pagina:

Karakteristiek
Ontstaan
Beheertypen
Verwante natuurtypen
Voorkomen en areaal
Belang
Beleids- en/of beheeropgaven

N05 moerassen

Karakteristieken

Moerassen zijn ecosystemen op de grens van water en land. De begroeiing varieert van open water met riet of biezen tot wateren die dicht zijn begroeid met zeggen, riet en kruiden op tijdelijk droogvallende bodems. Moerassen zijn van nature voedselrijk en gelegen in overstromingsvlakten. In het verleden traden soms inbraken op vanuit een rivier of de zee, maar tegenwoordig niet meer. Dit heeft onder andere tot gevolg dat het natuurtype nu veelal een sterke neiging heeft om zich - méér dan vroeger - te ontwikkelen in de richting van bos en hoogveen.

Ontstaan

Vooral in het vlakke, westelijk deel van Nederland zijn vroeger grote moerassen ontstaan in ondiepe, al dan niet tijdelijke wateren die werden gevoed door grond- en/of rivierwater. In deze moerassen kwamen allerlei stadia van verlanding voor, van open water tot en met broekbossen en hoogvenen.

Later zijn deze gebieden overal wel op een of andere manier ontgonnen. Ook nu ondervinden de overgebleven moerassen bijna overal nog de invloed van de mens, o.a. door verdroging als gevolg van ontwatering, ook als die moerassen het stempel natuur hebben.

Dit heeft ertoe geleid dat bijvoorbeeld zoute en zoete kwel, inbraken vanuit de zee en toestroom van schoon beek- en rivierwater zijn verdwenen of afgezwakt.  Deze processen waren voorheen de aanjagers voor een grote verscheidenheid aan ecotopen en soorten.

Beheertypen

Dit natuurtype omvat twee beheertypen:

In beide typen wordt riet gemaaid, maar met verschillende doelstellingen. In het eerste geval gebeurt dit vooral om de soortenrijkdom te bewaren, in het tweede geval ligt de nadruk op de oogst van riet.

Verwante natuurtypen

Overeenkomstige habtitattypen

De volgende habitattypen van Natura2000 kunnen voorkomen in dit natuurtype:

Voorkomen en areaal

Moerassen komen hoofdzakelijk voor in de laaggelegen veen- en zeekleigebieden van Nederland. Het gaat zowel om versnipperde, kleine gebieden als om grote gebieden (tot wel enkele duizenden hectaren) zoals Wieden/Weerribben, de Nieuwkoopse plassen en de Oostelijke Vechtplassen.

Belang

Ecologisch

Moerassen herbergen doorgaans een bijzonder rijke flora en fauna. Veel soorten profiteren van de rijke afwisseling (in ruimte en tijd) van onder andere water/land en hoge/lage begroeiing binnen het natuurtype.

Zeldzame soorten zijn vooral onder de fauna te vinden (o.a. zoogdieren, vogels, vlinders en libellen).

Europees verband

Dit natuurtype komt overeen met 3 habitattypen van de Habitatrichtlijn (vertaald in Natura 2000), en met 1 watertype van de Kaderrichtlijn Water.

Overig belang

Moerasgebieden dragen altijd duidelijke sporen van menselijk gebruik uit het verleden. Dit heeft cultuurhistorische waarde. Vroegere activiteiten zijn nu nog herkenbaar in de vorm van sloten en vaarten afgewisseld door z.g. legakkers. Ook de grote stukken open water zijn in de regel het resultaat van de vroegere verveningen, gevolgd door natuurlijke afslag van de oevers. Waar nog riet wordt gesneden, geeft dat een beeld van een oude exploitatievorm. Moerassen in het rivierengebied kunnen sporen herbergen van onder meer klei-afgravingen en rivierdoorbraken.

Beleids- en/of beheersopgaven

Randvoorwaarden voor een goede ontwikkeling

Knelpunten en opgaven

Redactie

Ommering, G, 'Index Natuur en Landschap, Beschrijving Natuurtypen', Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, Den Haag 2010.


 

| Moeras (N05.01) | Gemaaid rietland (N05.02) |

 

Groen Kennisnet, een netwerk van kennisportalen in het groene domein Zoeken in de
infobladen

(U gaat naar de
website van
Groen Kennisnet)
Groen Kennisnet, een netwerk van kennisportalen in het groene domein
Homepage
Home | Colofon | Print pagina
Zoek binnen deze website